नेपालमा क्षयरोग नियन्त्रण अझै चुनौतीपूर्ण

शीर्षक: नेपालमा क्षयरोग नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण, गरिबी र अशिक्षा मुख्य बाधा

सिन्धुली चेत्र १०

 नेपालमा प्रत्येक वर्ष करिब १६ हजार मानिसको मृत्यु क्षयरोग का कारण हुने गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ। करिब ९० वर्षअघिदेखि क्षयरोग नियन्त्रणका लागि विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आए पनि अपेक्षित सफलता हासिल गर्न नसकिएको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय अन्तर्गत राष्ट्रिय क्षयरोग नियन्त्रण केन्द्र का निमित्त निर्देशक नविन प्रकाश शाहका अनुसार अझै पनि धेरै संक्रमित उपचारको दायरामा आउन सकेका छैनन्। “समुदायमा लुकेर बसेका बिरामीबाट अरूमा संक्रमण फैलिनु लक्ष्य प्राप्तिमा ठूलो चुनौती बनेको छ,” उनले बताए।

हाल नेपालमा करिब ३९ हजार क्षयरोग संक्रमित रहेको अनुमान छ। यो रोग मुख्यतः संक्रमित व्यक्तिको स्वास–प्रश्वासबाट एक व्यक्तिबाट अर्कोमा सर्ने गर्दछ। तथ्याङ्क अनुसार संक्रमण दर विगतको तुलनामा धेरै नबढेको देखिए पनि वास्तविक अवस्था अझ गम्भीर हुन सक्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

विशेषगरी गरिबी र अशिक्षाका कारण धेरै बिरामी स्वास्थ्य संस्थासम्म नपुग्ने र उनीहरूको विवरण अभिलेखमा नआउने समस्या रहेको छ। यसले गर्दा वास्तविक तथ्याङ्क संकलनमा कठिनाइ हुनुका साथै क्षयरोग नियन्त्रणको लक्ष्य हासिल गर्न बाधा पुगेको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ।

यसैबीच, क्षयरोग विश्व दिवस का अवसरमा देशभर विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन्। सिन्धुली मा पनि र्याली तथा प्लेकार्ड प्रदर्शन गरी दिवस मनाइएको छ।

सरकारले क्षयरोग उन्मूलनका लागि रणनीति बनाउँदै आए पनि समुदायस्तरमा सचेतना अभिवृद्धि, समयमै परीक्षण र उपचारमा पहुँच विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।